Herfstwandeling

Vandaag vroeg op pad. Het zou een mooie zonnige dag worden, dus… wandelen. We zijn naar het dal van de Enå gegaan. Dit riviertje stroomt door een gebied waar we wel vaker komen. In het deel waar we vandaag liepen komen bevers voor (zie foto). Enådalen is een natuurreservaat dat vlak bij Rättvik ligt. Wandelen werd zo gemakkelijk gecombineerd met de bibliotheek en boodschappen doen.

In de nachten vriest het nu een paar graden, overdag komt het tot de +10. Wel weer tijd voor handschoenen en mutsen. Zeker ook omdat de wind uit het noorden kwam.

In het noorden van Zweden is de eerste echte sneeuw gevallen. Het is wachten op de dag dat het hier ook komt. Kan nog weken duren… of dagen. Morgen gaan we de kas opruimen en de binnen inpakken tegen de kou.

Wandelen in de achtertuin.

Vandaag aan de wandel geweest in het gebied achter ons huis. Het is erg prachtig maar er zijn ook veel verschillen. Er staan stok oude bomen en er zijn mooie paden. Vandaag wel een beetje voorzichtig gedaan want de Elandenjacht is begonnen.

Boris was wat nerveus. We zijn sporen tegen gekomen van andere dieren en Richard vertelde dat hij dat ook al was van het weekeinde. Misschien hebben we toch een beer, vos of wolf in de buurt wonen.

Al met al is het er prachtig maar je ziet ook de grote verschillen. Sommige delen zijn helemaal kaal. Hier zijn de bomen omgezaagd en weg gehaald. Het is tegenwoordig een flinke discussie hoe Zweden verder moet met zijn bossen. Het “leuke” is dat Sveaskog” onze grote buurman is en Sveaskog is van de Zweedse staat. Zodoende is het lastig te bepalen hoe verder want Zweden krijgt flink wat geld binnen voor het hout wat ze produceren. Voor de duidelijkheid zet ik een paar foto’s op de blog. In ieder geval wat het een fijne wandeling.

Hoog geëerd bezoek

Toen ik nog in Rättvik werkte (voelt als lang geleden) begeleide ik een aantal patiënten in een groep. Deze mensen konden het goed met elkaar vinden en besloten om buiten de psychiatrie om een eigen groep te starten. De vraag of ik ze op gang wilde helpen was gemakkelijk te beantwoorden… ja natuurlijk. Ik vond het zelfs een grote eer.

En zo zijn we, sinds september, een “studiecirkel” die een keer in de twee weken bij elkaar komt. En studiecirkel houdt in dat je gebruik mag maken van een gebouw en de koffie van de gemeente, een soort van volksuniversiteit.. het enige dat je nodig hebt is een groep en een begeleider.

Iedere deelnemer heeft zichzelf een doel gesteld en praat over hoe het daarmee gaat in de groep.

Opvallend was dat er veel over eenzaamheid werd gesproken en hoe belangrijk het gevonden werd in deel uit te maken van deze groep. Hier zijn John en ik op ingestapt en hebben de mensen uitgenodigd bij ons thuis. Zij de drank, wij het eten. En dat was afgelopen zaterdagmiddag: 12 man totaal, aan een buffet van quasi nederlandse maaltijden.

Iedereen die dit leest weet natuurlijk ook wel wie er echt heeft gekookt…

Plocka svamp

Het moest er een keer van komen. We hadden al vaker nee gezegd omdat we het eigenlijk best wel eng vinden,. Je zou wel eens de verkeerde kunnen plukken… en niet meer wakker worden…

Vandaag was het dan zover… Paddenstoelen zoeken in het bos met een collega van John en haar man. Bijna elke Zweed kan het, veel doen het ook. Vandaag viel ons op dat ze weten wat ze kunnen plukken of niet, maar er relatief net zo veel verstand van hebben als wij. Ze zoeken op een aantal kenmerken. Vandaag zijn we naar trattcantarellen wezen speuren: staan in een groepje, gele steel en een waaier als onderkant.

Het was behoorlijk regenachtig in het bos, maar dat hoort een beetje bij een herfstuitje. Geparkeerd op een achteraf weggetje en dan, hop, het bos in. Niets geen pad niet, dwars door de struiken. Na vijf minuten waren John en ik de weg kwijt en hadden zelf nooit de weg meer terug gevonden. Groot verschil met Anders, die percussie wist waar het noorden ligt en dus per automatiek de weg terug kan vinden.

Vier manden vol geplukt en daarna een stukje verderop “grillen”.

Een heerlijke manier om de zondag door te brengen. Als je in het bos bent is er niets dan groen om je heen en stilte. Je ogen gefocust op het vinden van de paddenstoelen. Dan wordt het vanzelf leeg in je hoofd.

Bij thuiskomst nog sorteren, wassen, snijden, bakken, drogen en opeten.

Deze kun je niet eten, of wel, dat wist Mia niet. Dus dan maar niet.

De laatste foto die het geheel spannend maakt… krabsporen van een beer.

Huiselijk gedoe

Meestal lukt het in de weekenden wat te posten… doordeweeks zijn het de gewone dingetjes als werk, boodschappen doen en Netflixen dat ons bezighoudt.

Dit weekend begonnen we met een wandeling in Boda. Dit ligt op een half uurtje rijden. Het is hier daar ooit een komeet is ingeslagen en het landschap heeft gevormd. (En misschien wel de oorzaak is dat de dinosaurus uitstierf.) De wandeling duurt zo’n twee uur en loopt via de plek van de inslag door het bos en landschapsgebied.

Beginnende herfstkleuren

Daarna aan de gang met het binnen halen van de dahlias en het opruimen van de kas. De oogst kwam wat langzaam op gang, maar is hoger dan vorig jaar; dus we gaan vooruit.

Vandaag staat dan de oogst verwerken op het programma. Deze keer werd het een tomatensaus voor als we pizza gaan bakken.

Eind september worden in Zweden alle coronamaatregelen ingetrokken. Dus als je trek krijgt: Ni är så välkomna!

De mooiste tijd van het jaar

Het is zo ver; de herfst is nu echt begonnen. Ik vind dit de mooiste periode in Zweden. Alles verandert, het wordt stiller, bruiner. We moeten ons gaan voorbereiden op de winter. Planten moeten naar binnen, kippenhok winterklaar, fruitbomen inpakken. Dit jaar ook de bijen voeren.

Het was voorspeld en daarom hadden we de pompoenen al naar binnen gehaald. In de kas kunnen ze nog wel even wachten. Dahlias moeten vandaag ook.

Maar voor de rest is het alleen maar mooi. In de nachten vorst, overdag zonnig. Komende week zelfs boven de 20 graden.

De avonden worden nu snel donker. Elke dag zes minuten donkerder tot 21.12.

Er zitten veel bessen in de vogelkers. Twee jaar geleden zei men dat het een strenge winter zou worden (klopte niet). Nu zeggen ze dat daardoor de winter laat op gang komt. Ja, zo kan ik het ook…

Voor en nadelen van 80% werken.

Vandaag was het mijn 80% vrije dag. Deze hadden we tot Richard in Falun ging werken samen. Nadeel 1. We zijn iet meer samen vrij op maandag maar een voordeel 1: is dat Richard het erg naar zijn zin heeft in Falun. Voordeel 2: Boris en ik gaan er samen op uit. Vandaag zijn we naar Ore gereden voor de kyrkstig.

Even een klein inkijkje van hoe mooi het kan zijn. De herfst is echt wel aangekomen maar de zomer wil nog niet opgeven. Voordeel 3: je kunt helemaal alleen genieten van deze mooie zaken en dingen. Je komt ook nog kleine dieren tegen en een grote hond die Boris heet. Even een beeld geven van de kerk van Ore en aan de overkant van het meer wonen wij.

Weervoorspelling

Aan alle kanten voelen we dat de zomer aan zijn einde komt. De nachten worden kouder, er is meer mist in de ochtenden, de zwaluwen zijn verdwenen en andere soorten vogels verzamelen zich voor de trek naar het zuiden.

Hoewel, misschien ook niet want vandaag is het weer bloedverziekend heet geworden. En omdat gisteren veel regen is gevallen is het direct wat benauwd buiten.

Omdat ik nu weer 100% werk is het vooral zaak om de weekenden ontspannen in te richten. Dat hield in gisteren een wandeling over Hökberget (390m) en vandaag de tuin in. We kunnen langzaam gaan oogsten. Niet alles doet het goed. Wat we tot nu verkeerd doen weten we niet goed. Voorlopig is het beste uitgangspunt dat we veel en veel te ongeduldig zijn en nog steeds vanuit het Nederlandse klimat denken.

Vandaag ook voor de eerste keer de bijen gecontroleerd (spannend!). De koningin leeft en legt eieren. De werkbijen verzamelen honing. Ik denk dat ze nu ongeveer 30 kilo hebben verzameld. In ieder geval niet genoeg om de winter door te komen. Ik hoop dat er nog tijd is voor hen om alles bij te werken, anders hebben ze hulp nodig. En wordt het onzeker of ze de winter wel gaan halen. In deze tijd van het jaar heeft een bijenkorf zo’n 60.000 bijen, ik denk dat wij rond de 15000 zitten.

6 ramen met bijen, eieren en honing. Zouden alle 10 moeten zijn

Zo fantastisch om te doen!

Even kort over het werk. Ries als verpleegkundige in het ziekenhuis. Maandag direct getuige van 3 operaties en een persoon die overleed. Dinsdag weer een aantal operaties en rondgang door het ziekenhuis. Ik heb nog geen flauw idee wat er eigenlijk van me wordt verwacht. Ik voel me in ieder geval welkom in de groep mensen die is gefocust op het werk en probeert zo goed mogelijk samen te werken. Wat ik me eigenlijk nog niet zo goed realiseerde is dat chirurgie vooral behandeling van kanker inhoudt, naast alle akute operaties … wordt vervolgd.

Ze zijn er…. het werd tijd!

Gisteren kwam eindelijk het lang verwachte telefoontje; de bijen waren klaar om afgehaald te worden. Dat gebeurt bij voorkeur zeer laat op de avond, of erg vroeg op de morgen. We kwamen tot het compromis 22.00 uur. Wat blijkt? Familie is nog niet zo groot en heeft wat weinig te eten. De koningin is wel hard aan het werk. Dat betekent bijvoeren en met rust laten. Het voordeel was dat ik Sek 500 korting heb gekregen.

’s Avonds laat de dames en heren ingepakt en heel voorzichtig naar huis gereden. Daar op de plek van bestemming gezet. Dit verliep eigenlijk geweldig, niet een bij die ontsnapte.

Bij thuiskomst op de plek van bestemming gezet, extra honing gegeven en (tegen het advies in) de schuifjes op een kiertje gezet zodat ze de volgende dag vroeg naar bijen zouden kunnen.

Voor de opening een glasplaat gezet zodat de bijen bij het wegvliegen direct zouden weten dat er wat was veranderd.

Vanaf vanochtend wordt er door de tuin gevlogen en het lijkt inderdaad geen groot gezin te zijn.

Tot nu toe voegen ze precies de richting op die we willen een niet in de richting van de vakantiehuizen.

Nu een weekje met rust laten en dan voor de eerste keer controleren hoe het echt met ze gaat.

Ik ben er erg gelukkig mee en ik hoop dat de bijen dat ook worden met ons.