We zijn gisteren uit eten geweest. Even wat rond gevraagd en er waren een paar leuke restaurants in Falun. De ene was Kings arms, de ander Bishops arms. We zijn begonnen in Kings arm, omdat die beter bekend stond. Beiden zijn eetcafès in het centrum van Falun. Uit eten gaan is een dure business. Je moet een beetje op de centen letten en niet de duurste dingen van de kaart eten, dan is het goed te doen. Het toetje waar je naar kijkt (en let even op de lepel, het is een theelepeltje!!!) was ongeveer een tientje. Het was chocoladetaart ter grootte van een flink uitgevallen postzegel. Hij (of zij) was wel ongelooflijk lekker.

Daarna nog even naar Bishops arms. Dat wordt omschreven als een café voor de lagere klasse (klopt) voor een biertje. Biertje kostte zevenenhalve euro, jägermeister afgerond naar beneden een tientje! Was wel fijn even om ‘stads’ te doen. Ook leuk om te merken dat we steeds meer van gesprekken kunnen volgen. Nu moet er bij Worden gezegd dat het niveau in de kroeg niet heel erg hoog is…

Vandaag naar Säter gereden om te ontdekken hoe ver het rijden is naar onze werkplek straks. Het is bijna drie kwartier. Dan lijkt het toch voor de hand te liggen om daar in de buurt te gaan wonen, maar dat gaat echt niet gebeuren. Säter is een heel klein dorpje met een heel groot ziekenhuis.

Het ziekenhuis waar wij gaan werken en de TBS kliniek liggen pal achter elkaar.

Het gebouw op de laatste foto is de plek waar wij gaan werken. Een gigantisch groot gebouw waar drie opnameafdelingen en de crisisdienst zit.Zo aan de buitenkant te zien lijkt het wel alsof elke opgenomen patiënt zijn eigen appartement heeft.

Wij gaan op een van de afdelingen werken, in ieder geval niet bij elkaar. Je hebt dus de acute opvang, gesloten crisisopvang, depressie behandeling met ECT en een voortgezette behandelafdeling. We weten nog niet waar we komen. Dat blijft een verrassing.

Hier zijn we weer. We hebben net een wandeling gemaakt van anderhalf uur. We zijn thuisgekomen als sneeuwpoppetje. Het sneeuwt hieral vanaf vannacht en ondertussen ligt eral een aardig laagje sneeuw. Het is voor Arwen genieten, ze speelt, eet en rent door de sneeuw. Vanavond gaan we naar een Zweedse kroeg en waarschijnlijk een hapje eten. We houden jullie op de hoogte.

Vandaag feest in Zweden, het is fettisdag. Letterlijk vertaald betekent dit vasten dag. Een oud gebruik (van katholieke oorsprong) dat het begin van de vastenperiode inluidt. In Zweden doet waarschijnlijk helemaal niemand aan vasten, maar de grote vraag in de krant was: “hoeveel Semlas heb jij vandaag gegeten?” Het antwoord is 1 pp. Een semla is een wit broodje wat gebakken wordt met een beetje kardemon er door. Dat wordt uitgehold en daarin gaat amandelspijs. Er overheen gaat dan slagroom. Dit leg je op een bord met warme melk en smullen maar.

Ach ja, je moet van alles hebben geprobeerd en eerlijk gezegd… 1 x per jaar is meer dan genoeg. Maar het is wel een dingetje in Zweden… In het lunchrestaurant van het ziekenhuis kreeg je er zelfs eentje gratis.

Bij thuiskomst werd het feest nog groter. Ons personsnummer is binnen.

We hadden gehoord dat je het voor jezelf moest houden en als een soort pincode moet zien. Nou dat wordt lastig om het voor jezelf te houden, want je moet het overal invoeren en aangeven…. niets zonder personsnummer. Een voorbeeldje: bij de supermarkt om de hoek kun je maaltijdstassen bestellen. Er is keus uit verschillende soorten en maten, maar hievoor moet je lid zijn. John toetste vanavond even zijn personsnummer in om te kijken hoe dit zou aflopen… en floep, daar verschenen al zijn gegevens, naam, adres, nummer, leeftijd….

Qua weer lijkt de lente er langzaam aan te komen. ’s Nachts nog vorst, maar overdag temperaturen boven nul. Dit maakte het een beetje een gore zooi, want er moet nogal wat sneeuw wegsmelten. Het is hierdoor glad, wat het lastiger maakt om te lopen. We nog een heel gaaf beeld (helaas geen foto). Toen we de hond uitlieten bij het huis, zagen we voetafdrukken van een eland staan. Waarschijnlijk een met schoenmaat 45. Jeetje wat een grote poten. Werkelijk waar, maatje olifant. 

Vandaag dan moest het gaan gebeuren….. de nationale winteractiviteit van Zweden….. lang skiën. Ook wel bekend als cross country en langlaufen.  We hadden geen idee waar we aan begonnen,  maar het is een fantastische bezigheid.  1. Je bent lekker buiten bezig in een prachtige omgeving.  2. Je leert het in een uurtje (mwaah duurt ietsje langer. 3. Het is een workout voor je hele lijf. 4. Je hebt geen tijd om waar dan ook maar over na te denken. Echt fantastisch om te doen.

Met längtskidor heb je vijf snelheden die je moet leren.  Je moet stilstaan en prikken, schuiven zonder prikken, schuiven met prikken,  een voor een schuiven met prikken en als laatste moet je helemaal niets doen behalve bukken. Nou dat kan toch iedereen!? De foto’s vertellen eigenlijk alles.

De plek waar we zijn geweest ligt aan de rand van Falun en is een groot natuurgebied. Je betaalt 50 Sek voor een kaartje.  Hiermee onderhouden ze de trails. Kortste route is 2.5km en de langste 15. Wie kan ik wijs malen dat wij uiteraard de langste route hebben gepakt.

Oh ja…. volgende keer als je gaat…. doe dan je zomerkleding aan.  Dat is een tikkie prettiger.

Vanmorgen weer mycket snö. Voor de komende week wordt er wederom snö verwacht. Komt mooi uit, we hebben net de Zweedse woorden voor het weer geleerd (regn, det är blasigt, sollen skiner och det är molnigt).

Al met al is het vanmorgen zonnig en dat komt mooi uit voor het langlaufen. Gisteren bericht ontvangen van een nieuwe familie (zie foto). Hier gaan we dan maar mooi van genieten. Is er toch iets binnengekomen.

Gisteren een gesprek met onze baas gehad (Mats Carlsson) over wat nu het beste kunnen doen wat betreft wonen. Ook deze keer is onze urgentieverklaring afgewezen en staan we weer onderaan de ladder (dus 3 x is toch geen scheepsrecht). Met hem de toekomst besproken en voor beiden ligt die aardig open. John komt mogelijk in aanmerking als enhetschef (afdelingshoofd) bij het nieuw op te zetten expertisecentrum verslaving (doping en gokken) in Falun, Richard heeft een leuke baan gezien bij F-ACT in Rättvik. Fact is hier in Zweden een nieuwe methodiek. Het leuke is dat hij is opgezet vanuit de kliniek. Het uitgangspunt is hier dan ook echt om een opname tegen te houden. Ook hier gaat het om een expertisecentrum.

We hebben er vooralsnog voor gekozen om de woningbouwvereniging te verzoeken ons toch een huis in Falun te geven. Mats heeft hiervoor een brief geschreven naar de woningbouw toe. Vandaag een stuk gereden om te onderzoeken hoe de afstand Rättvik, Falun is en waar we dan naar een geschikt koophuis kunnen gaan zoeken.

In Rättvik aangekomen weer dezelfde prachtige beelden als we hier vanuit huis hebben. Een bevroren meer, zonnetje en overal sneeuw. Deze week is het voorjaarsvakantie in Zweden en is iedereen opgelaten en uithuizig. Lokaal vermaak: Met je auto het ijs op, heel hard de muziek aanzetten en barbequen op het meer. (als je heel goed kijkt kun je dat zien op de bovenste foto.)

Een andere goede gewoonte is om een stuk over het ijs te wandelen. Dit is iets meer voor de oude lullen, dus geschikter voor ons.  Dat hebben we dan ook gedaan. Het blijft heel bijzonder om over het ijs te lopen en dan te worden ingehaald door een paar volvo’s of sneeuwscooters.

Weer terug naar huis en aan de studie. Het wordt nu een beetje veel. Oude kennis van zowel taal- als redenkundig ontleden is ver weg gezakt en moet weer terug in het werkgeheugen. Tegelijkertijd komen er zoveel nieuwe woorden bij. De oplossing die we hebben gevonden is dat nu overal in het huis briefjes hangen met de woorden en de betekenis erop.

Morgen privéles langlaufen (längtskidor maar spreek je uit als lentgwidor).

Mooi, mooi, mooi. Gisteren was een klein beetje sneeuw voorspeld.  En dat klopte ook.  Toen we de hond gingen uitlaten lag er een beetje.  Maar vanochtend lag er zo’n vijf centimeter onbelopen sneeuw op ons te wachten. Vlak daarna begon de zon te schijnen en het werd een hele mooie dag. 

Ons huisje en de weg in de ochtend. 

De parkeerplaats van de hondenoppas.

’s Middags les in de supermarkt. Met de docente door de ICA maxi Supersupermarkt!  en zien hoe en wat je moet doen voor je boodschappen.  We werden door de juf getrakteerd op ijs met bessensaus van een bes die alleen in scandinavie voorkomt.  Was erg lekker.  

De opzet van het programma voor degenen die ons komt bezoeken wordt steeds meer helder: mijnen,  lunch en moeilijke besjes met ijs.

Vandaag ook besloten om ons te gaan concentreren op een appartement in Falun. We hebben ons vanmiddag ingeschreven (zonder personsnummer en ja het lukte). We hebben zelfs de bevestigingsmiddelen al binnen. Het spreekwoord 3 x is scheepsrecht klopt, want twee keer eerder waren we afgeserveerd.  De woningbouwvereniging moet 3 mensen per maand een huis geven. Dit jaar zijn er minimaal 10 aanmeldingen binnen een de halve lesgroep staat ook nog voor ons. 

Vandaag wezen wandelen. We hadden ooit het boek wandelen in Dalarna gekocht voor een vakantie en wilden er vandaag gebruik van maken. Het boek is overduidelijk voor de zomer geschreven, want wat we ook probeerden het begin van de wandeling was nergens te vinden. Dan maar achter de mensen in het dorp aangelopen en zien waar we uitkwamen. Prachtig dorp, mooie oude waterkrachtcentrale en heerlijk weer. Het stuk dat we hebben gelopen was een lokaal uitgezette wandeltocht die gisteren was uitgezet. Het weer was zo mooi dat we zelfs op een bankje aan het water een broodje konden eten. Alleen zijn we zo ongelooflijk stom geweest om het fototoestel niet mee te nemen. Jammer, want het dorp zag er goed uit.

Tijdens het broodjesmoment vloog er nog een roofvogel langs met een duif tussen zijn poten, achterna gezeten door kauwen. Mooi gezicht! Wel zielig….

De temperatuur was op het warmst van de dag rond de acht graden. En dat voelde wel als 15. De komende dagen nog boven nul. Vanaf woensdag sneeuw en weer in de min tien. Heerlijk, want het voelt echt niet koud aan.

Als we nu uit het raam kijken ziet het er volledig anders uit. De foto’s die je nu ziet, zijn van dezelfde plek waar we hebben geschaatst…

Vandaag keurig ons “normale” ding gedaan. Boodschappen, en rondje met de hond.  Het plan was te leren langlaufen,  maar de pistes zijn een week dicht (?) We hebben een privéleraar gevonden en volgende week gaat het gebeuren. De temperatuur is boven nul.  De Zweden hebben het over de vårvintern. Een soort van lente in de winter.  Van de week was een metereologe op tv. Zij legde de komst van de lente uit aan de hand van de temperatuur van het zeewater. Haar conclusie: in het zuiden is het lente. Volgende week wordt een aantal dagen sneeuw voorspeld en gaat de temperatuur weer omlaag.  Maart noemen ze hier nog winter. 

Tijdens de wandeling vandaag was goed het verschil te zien tussen noordelijke en zuidelijke hellingen…

Ook nog een lekkere plek gevonden voor een lokaal drankje.

Met dit uitzicht. Eerste visite: ’s ochtends de ijzermijn en daarna lunchen hier. Schaatsen is optioneel en als het lang duurt voordat iemand komt zou het wel eens zwemmen kunnen worden. 

Zo zien onze avonden eruit: De lessen zijn rond half vier afgelopen (halv fyra, want we hebben vandaag leren klokkijken!!!) en dan proberen we onze zaakjes in de stad te regelen. Vandaag geprobeerd een bankrekening te openen. “Nee kan niet want geen personnummer”. En als we dat al wel hadden gehad hadden we ook nog een zweeds identiteitsbewijs moeten hebben. Gaat ook weer twee weken overheen. Dus die bankrekening kunnen we voorlopig op onze buiken schrijven. Het is langzaam aan wel een beetje vervelend aan het worden. Autoverzekering loopt af, tijdelijke ziektekosten mag maar met een maand worden verlengd, creditkaart mag officieel niet meer als je geen Nederlands adres hebt. En we kunnen niets doen behalve hopen dat het goed gaat komen.

En daar geloven we wel in; het is vooral een kwestie van geduld.

Bij thuiskomst vandaag een brief van de skatteverket (belastingsdienst) EN… binnen twee weken!!!. Helaas, een brief voor John dat hij eerst zijn arbeidscontract moest overleggen. (en dat is nog steeds niet binnen). Vreemd overigens dat hij nu een contract moet inleveren, want hij kan omdat hij getrouwd is gewoon meeliften op het getrouwd zijn. We doen het er maar mee, het wordt er toch niet anders van.

Als we thuis komen gaan we eerst met Arwen een stuk  lopen. Vandaag was de zonsondergang zo mooi, we liepen in de Oranje sneeuw. Hierna drinken we wat of gaan direct koken. Om 18.00  (“klockan sex” eller “prick sex”) kijken we het zweedse journaal. Kijken is een ruim woord want de helft van de tijd is het signaal er niet. Dan eten, en dan aan de studie. Eerst de aantekeningen van de dag uitwerken, dan huiswerkopdrachten maken en daarna met elkaar oefenen op de uitspraak.

Wij dwingen onszelf zo veel mogelijk zweeds te spreken. Dus als we een winkel in gaan beginnen we in het Zweeds. Vanwege de verbaasde en soms zelfs paniekerige reacties van de medewerker gaan we over op het engels wat mensen veel fijner vinden dan ons gestuntelt.

Beiden zijn tevreden over de voortgang. Vanmiddag zeiden we tegen elkaar dat het tempo van de lessen wel wat hoger mocht. Dit heeft ermee te maken dat “wij hollanders” veel woorden kunnen herleiden uit het duits, engels of nederlands. Klasgenoten hebben meer moeite met uitspraak, woordenopbouw en schrijven.